Co się stanie, gdy zbyt gwałtownie wprowadzisz zmiany w swoim żywieniu?

aaaa

Zbliża się koniec listopada, gorący okres przed świętami i… SYLWESTREM 🙂 wszyscy wpadają w szał, bo trzeba teraz szybko schudnąć, żeby wcisnąć się w sylwestrową kreację (to nic, że można kupić sobie coś nowego, no ale…)

Niestety wiele osób robi coś bardzo niedobrego – wyszukuje gotowe diety w internecie, albo postanawia diametralnie zmienić swój sposób odżywiania, czyli zero słodyczy, zero fast foodów, ziemniaków, schabowych, coli, itd.

I może przez pierwszych kilka dni jest nawet przyjemnie, widzimy pozytywne zmiany, to z naszą psychiką nie do końca jest w porządku.

Tu pojawia się pojęcie samokontroli. Samokontrola, inaczej samodyscyplina, to umiejętność kontrolowania emocji i zachowań. Jest ona składową wolnej woli. To dzięki niej jesteś w stanie oprzeć się pokusie oraz działaniu pod wpływem impulsu. Krótko mówiąc samokontrola zależna jest od Ciebie i Twoich decyzji. Badania wskazują, że ludziom o większej samokontroli lepiej wiedzie się w życiu – sprawniej radzą sobie ze stresem i frustracjami, jako dzieci w szkole mają lepsze stopnie, a jako dorośli rzadziej się rozwodzą. Natomiast niedostatki samokontroli często miewają katastrofalne skutki, mogą leżeć u podłoża agresji, uzależnień, depresji i nawracania niechcianych myśli.

Samokontrola jest trudna, nawet w przypadku naszych własnych myśli. Często myślimy wcale nie to, co chcielibyśmy myśleć. Znacie eksperyment z białym niedźwiedziem? Jeśli nie, brzmi to tak: pomyśl o białym niedźwiedziu… a teraz przestań o nim myśleć. Chodzi o to, że próby zahamowania myśli na dany temat skutkują tylko i wyłącznie tym, że myślimy o tym jeszcze więcej. I tak, gdy postanawiasz nie jeść słodyczy – widzisz je wszędzie i masz na nie jeszcze większą ochotę. Kiedy trochę Ci się przytyje i postanawiasz przejść na dietę – masz ochotę na wszystko co zabronione. Na widok pizzerii, która kiedyś nie budziła Twoich emocji – teraz burczy Ci w brzuchu. Na widok czekolady leżącej na stole – skręca Cię w środku.

Po pewnym czasie „powstrzymywania się” i tak zjadasz czekoladę i to jeszcze większe jej ilości, niż dotychczas. Słodycze stają się dobrem, którym nie możesz się najeść. Dzieje się tak, ponieważ w tym momencie następuje wyczerpanie woli. Nasza wola jest zasobem ograniczonym i wskutek jej używania po prostu się zużywa. Z czasem łatwiej ulegamy pokusom, a paradoksalnie – im więcej wysiłku włożysz w samoregulację, tym szybciej wyczerpią się zapasy energii niezbędnej do stawienia czoła wyzwaniom. Dodatkowo pogarsza się nasze samopoczucie i co gorsza – samoocena leci w dól… Kiedy sobie czegoś zabraniamy, po jakimś czasie narasta w nas frustracja. Dlatego pozostawanie na diecie – prędzej, czy później – kończy się porażką 🙁 Jeśli nawet osiągniemy swój cel, bardzo łatwo jest wrócić do starych nawyków, bo przecież przez ten czas tyle sobie odmawialiśmy. Jemy więcej, ciężko jest nam się znów kontrolować, a masa ciała rośnie…

Ja oczywiście też mam za sobą niefajną przygodę z pewną głupią dietą. Kiedyś, gdy jeszcze nic nie wiedziałam o zasadach zdrowego odżywiania, a trochę mi się przytyło, postanowiłam przejść na dietę kopenhaską… A jest to jedna z najgorszych diet, wyniszczająca organizm, dieta głodówkowa. Już pierwszego dnia miałam ochotę na wszystko inne, tylko nie na to, co powinnam na tej diecie jeść. To był koszmar. Wytrzymałam kilka dni, a kiedy nie miałam siły wstać rano z łóżka, stwierdziłam, że coś jest nie tak i oczywiście rzuciłam się na jedzenie 🙂

Wprowadzanie zmian w swoim jadłospisie powinno być procesem bardzo powolnym, każdy krok powinien być świadomie podjęty. Czyli znów metoda małych kroków. Jeśli czujesz, że uporałaś/uporałeś się z jednym nawykiem, możesz zacząć myśleć, jak uporać się z kolejnym.

Niektórzy psychologowie twierdzą, że nie da się wyeliminować już istniejącego nawyku. Można tylko jeden nawyk zastąpić innym. Dlatego zastanów się, w jaki sposób możesz zmienić zły nawyk, na taki, który nie będzie negatywnie odbijał się na Twoim zdrowiu. Przykładowo tradycyjne słodycze można zastąpić smakołykami, które przygotujemy sami w domu, ze zdrowych składników (Pralinki kokosowe, Pralinki czekoladowo-orzechowe). Jest szansa, że po jakimś czasie te sklepowe nie będą nam już smakować 🙂

Zmiany trzeba wprowadzać tak, by nie były dla nas ogromnym wyzwaniem, by nie wyczerpywały naszej woli, tylko dodawały pozytywnej energii i motywowały do kolejnych kroków.

A jeśli poczujesz, że i przy małych zmianach wyczerpuje się Twoja wola, pamiętaj, że tym co ją ładuje jest sen, odpoczynek, pozytywne emocje i racjonalnie uzupełniany poziom glukozy we krwi.

Źródła:

Klaudia Pingot, Aleksandra Buchholz, FitMind – schudnij bez diet, Sensus 2014

Bogdan Wojciszke, Człowiek wśród ludzi – Zarys psychologii społeczne, Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR 2006

3 thoughts on “Co się stanie, gdy zbyt gwałtownie wprowadzisz zmiany w swoim żywieniu?

  • 29 listopada 2016 at 14:39
    Permalink

    Zgadzam się z tym, ciężko zmienić przyzwyczajenia, jeśli w głowie tego nie przepracujemy tak jak trzeba, żadna dieta nie zakończy się sukcesem. Ja w okresie wzmożonej aktywności zawodowej, po stresującym dniu potrafiłam po pracy zjeść całą tabliczkę czekolady. Poprawiało się, ale tylko w kg. Teraz, po osiągnięciu zadowalającej mnie liczby kg, gdy mam ochotę zjeść coś słodkiego staję przed lustrem i pytam sama siebie:”Kochana, wyglądasz pięknie, nie psuj tego”. Pomaga

    Reply
    • 29 listopada 2016 at 14:42
      Permalink

      Właśnie – najważniejsze, to w takiej chwili zapytać samą siebie, dlaczego w tym momencie mam na to ochotę 🙂 A zajadanie stresu daje nam efekt – w kilogramach 🙂

      Reply
  • Pingback: Jeśli nie zjesz pączka w tłusty czwartek, to... - Blog Zdrowie w Głowie

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.